Học từ web lớn #59: Chụp frame video, canvas bị taint (Coursera, Outlook)

Trên Coursera, khi bạn bôi một đoạn transcript để tạo ghi chú, ghi chú đó kèm luôn một ảnh chụp khung hình bài giảng ở đúng thời điểm ấy. Không có server nào chụp hộ: trình duyệt tự vẽ frame video hiện tại lên canvas, đổi thành ảnh rồi upload.

Outlook làm một việc cùng họ: khi bạn copy một email có ảnh đính kèm, ảnh được đổi thành data URL ngay trước khi vào clipboard. Ảnh đính kèm nằm sau đăng nhập; dán sang Word hay Gmail mà vẫn là link gốc thì chỉ ra ô vỡ.

Cả hai đều dựa vào một thao tác: vẽ một <video> hoặc <img> lên canvas rồi đọc ngược ra. Thao tác này có ba cái bẫy: méo tỉ lệ, chặn main thread, và canvas bị "taint" khi nội dung đến từ origin khác.

▶ Mở demo toàn màn hình ↗ · Sửa code trên StackBlitz ↗ · Xem source trên GitHub ↗

"Video" trong demo được vẽ bằng canvas rồi phát qua captureStream(), nên không cần tải file nào. Chọn Video 4:3 rồi bấm cả hai nút chụp: ảnh kiểu Coursera biến các vòng tròn thành hình bầu dục. Phần cuối thử vẽ một ảnh từ raw.githubusercontent.com (cần mạng) có và không có crossOrigin.

#Coursera làm thế nào?

Toàn bộ code chụp nằm trong static/bundles/video-highlighting/utils/createSnapshot.ts:

export default (videoPlayer: VideoPlayer): string => {
  const canvas = document.createElement('canvas');
  canvas.width = 960;
  canvas.height = 540;
  const mediaElement = videoPlayer.el().querySelector('video');
  const context = canvas.getContext('2d');
  if (context && mediaElement) {
    context.drawImage(mediaElement, 0, 0, canvas.width, canvas.height);
  }
  return canvas.toDataURL('image/jpeg');
};

Hàm được gọi đồng bộ ngay lúc tạo ghi chú (highlightUtils.ts), kết quả data URL được lưu vào bản nháp. Khi ghi chú được lưu, highlightAPIUtils.ts xin server một URL upload (getScreenShotUploadUrl), đổi data URL về Blob bằng getBlobFromDataURI (chép từ một câu trả lời StackOverflow, có link trong chú thích), rồi PUT lên S3:

const blob = getBlobFromDataURI(snapshotDataUrl);
api.put('', { contentType: 'image/png', data: blob, processData: false }).then(() => { /* ... */ });

Một chi tiết quan trọng nằm ở chỗ khác: thẻ <video> trong video-player/components/video/VideoPlayer.tsx có crossOrigin="anonymous". Video bài giảng nằm trên CDN, khác origin với trang. Thiếu thuộc tính này thì drawImage vẫn vẽ được nhưng toDataURL sẽ ném lỗi.

#Những chỗ chưa ổn

• Khung cố định 960×540. Video 16:9 thì ổn; video 4:3 hay video dọc thì bị kéo giãn.
• Khai báo sai định dạng. Ảnh là JPEG (toDataURL('image/jpeg')) nhưng upload với contentType: 'image/png'. Trình duyệt thường vẫn hiện được vì đọc byte đầu file, nhưng công cụ nào tin vào header sẽ xử lý sai.
• Đi đường vòng qua base64. toDataURL mã hoá ảnh đồng bộ trên main thread, ra chuỗi base64 dài hơn dữ liệu gốc khoảng 33%, rồi getBlobFromDataURI lại giải base64 bằng một vòng lặp từng byte. canvas.toBlob() cho thẳng Blob.
• Lỗi upload bị nuốt. uploadSnapshot bọc trong Q.Promise chỉ có resolve: request lỗi thì promise treo mãi, ghi chú không bao giờ có ảnh mà cũng không báo gì.
• Không kiểm tra video đã có frame chưa. Nếu video chưa tải tới frame nào, ảnh ra màu đen.

#Outlook làm thế nào?

owa-inline-image-loader/src/utils/tryCreateDataURIFromImage.ts:

let width = imgElement.naturalWidth;
let height = imgElement.naturalHeight;
if (!(width > 0 && height > 0)) { /* log rồi dùng imgElement.width / height */ }
canvas.width = width;
canvas.height = height;
canvas.getContext('2d').drawImage(imgElement, 0, 0);
return canvas.toDataURL('image/png'); // cả hàm nằm trong try/catch, lỗi thì trả null

Hàm này được ImageCopyHandler.ts gọi khi người dùng copy. Với mỗi ảnh có src bắt đầu bằng địa chỉ tải file đính kèm (hoặc origin của Outlook), nó lấy data URL đã lưu sẵn trong store, không có thì tạo bằng hàm trên, rồi thay luôn src của ảnh bằng data URL để clipboard chụp lại bản tự chứa. Ảnh GIF bị đổi src sẽ đứng hình, nên handler lưu src cũ và trả lại sau 500ms. Trên Firefox, ảnh có user-select: none không được copy, nên handler tạm đổi thành all rồi cũng trả lại sau 500ms.

Ảnh đính kèm cùng origin với Outlook nên canvas không bị taint. Toàn bộ thân hàm vẫn được bọc try/catch, lỗi thì trả null và copy như bình thường.

Một chỗ nhỏ: khi naturalWidth bằng 0 (thường gặp với SVG không khai báo kích thước), hàm dùng kích thước hiển thị làm khung canvas, nhưng drawImage(img, 0, 0) không truyền kích thước, nên trình duyệt tự chọn kích thước vẽ, không chắc khớp với khung. Truyền thêm width, height cho drawImage thì ảnh luôn lấp đúng khung.

#Bên trong trình duyệt

flowchart LR
  V["video hoặc img"] -->|"drawImage"| C["canvas"]
  X{"nội dung khác origin, không có CORS?"}
  C --> X
  X -->|"có"| T["canvas bị taint: toBlob / toDataURL / getImageData ném SecurityError"]
  X -->|"không"| OK["toBlob: Blob JPEG/PNG/WebP"]
  OK -->|"upload hoặc URL.createObjectURL"| OUT["ảnh"]

• Frame nào được vẽ? drawImage(video, …) vẽ frame đang hiển thị. readyState phải ít nhất là HAVE_CURRENT_DATA (2); trước đó videoWidth bằng 0 và ảnh ra rỗng hoặc đen. Ngay sau khi tua (currentTime = t), đợi sự kiện seeked; trình duyệt có requestVideoFrameCallback thì đợi thêm callback đó để chắc frame mới đã được hiển thị.
• Taint. Mỗi canvas có cờ "origin-clean". Vẽ một ảnh hay video từ origin khác mà không qua CORS là cờ này tắt vĩnh viễn với canvas đó. Từ đó mọi API đọc ngược pixel đều ném SecurityError. Đây là cơ chế chống đọc trộm: nếu không có nó, trang độc hại có thể vẽ ảnh từ một trang bạn đang đăng nhập rồi đọc ra.
• crossOrigin="anonymous" làm trình duyệt tải ảnh/video ở chế độ CORS. Server trả Access-Control-Allow-Origin phù hợp thì canvas không bị taint; server không trả thì ảnh không tải được luôn, chứ không phải tải được mà bị taint.
• toDataURL vs toBlob: cả hai đều mã hoá ảnh. toDataURL trả chuỗi ngay nên phải mã hoá đồng bộ; toBlob trả kết quả qua callback, trình duyệt có thể mã hoá ở luồng khác.

#Viết lại

function canvasToBlob(canvas: HTMLCanvasElement, type: string, quality?: number): Promise<Blob> {
  return new Promise((resolve, reject) => {
    try {
      canvas.toBlob((blob) => (blob ? resolve(blob) : reject(new Error('toBlob trả về null'))), type, quality);
    } catch (error) {
      // canvas bị taint: toBlob ném SecurityError ngay lúc gọi
      reject(error instanceof DOMException && error.name === 'SecurityError' ? new TaintedCanvasError() : error);
    }
  });
}

export async function captureVideoFrame(
  video: HTMLVideoElement,
  { maxWidth = 960, type = 'image/jpeg', quality = 0.85 }: SnapshotOptions = {},
): Promise<Blob> {
  await waitForFrame(video);
  const { width, height } = fitSize(video.videoWidth, video.videoHeight, maxWidth);
  const canvas = document.createElement('canvas');
  canvas.width = width;
  canvas.height = height;
  canvas.getContext('2d')!.drawImage(video, 0, 0, width, height);
  return canvasToBlob(canvas, type, quality);
}

Bản sửa của hàm Outlook (imageToDataUrl) và dataUrlToBlob nằm trong file đầy đủ:

/**
 * Chụp frame video / ảnh thành file (ý tưởng từ coursera.org: video-highlighting/utils/createSnapshot.ts
 * và outlook.live.com: owa-inline-image-loader/utils/tryCreateDataURIFromImage.ts).
 *
 * - Giữ đúng tỉ lệ khung hình của video, chỉ giới hạn chiều rộng.
 * - Đợi video có frame hiện tại (readyState >= HAVE_CURRENT_DATA) rồi mới vẽ.
 * - Dùng canvas.toBlob (bất đồng bộ, ra nhị phân) thay vì toDataURL rồi đổi base64 ngược lại.
 * - Canvas bị "taint" (vẽ nội dung khác origin không có CORS) thì báo lỗi rõ ràng.
 */

export class TaintedCanvasError extends Error {
  constructor() {
    super(
      'Canvas đã vẽ nội dung khác origin mà không có CORS nên không đọc ra được. ' +
        'Thêm crossOrigin="anonymous" cho <video>/<img> và header Access-Control-Allow-Origin ở server.',
    );
    this.name = 'TaintedCanvasError';
  }
}

export interface SnapshotOptions {
  /** chiều rộng tối đa của ảnh, chiều cao tính theo tỉ lệ của video */
  maxWidth?: number;
  type?: 'image/jpeg' | 'image/png' | 'image/webp';
  /** chất lượng 0..1, chỉ áp dụng cho jpeg/webp */
  quality?: number;
}

const HAVE_CURRENT_DATA = 2;

/** Đợi video có ít nhất một frame để vẽ. */
export function waitForFrame(video: HTMLVideoElement): Promise<void> {
  if (video.readyState >= HAVE_CURRENT_DATA && video.videoWidth > 0) return Promise.resolve();
  return new Promise((resolve, reject) => {
    const done = () => {
      video.removeEventListener('loadeddata', done);
      video.removeEventListener('error', fail);
      resolve();
    };
    const fail = () => {
      video.removeEventListener('loadeddata', done);
      video.removeEventListener('error', fail);
      reject(new Error('Video không tải được'));
    };
    video.addEventListener('loadeddata', done);
    video.addEventListener('error', fail);
  });
}

/** Kích thước ảnh giữ tỉ lệ của nguồn, không phóng to quá kích thước gốc. */
export function fitSize(sourceWidth: number, sourceHeight: number, maxWidth: number) {
  const width = Math.min(maxWidth, sourceWidth);
  return { width, height: Math.round((width * sourceHeight) / sourceWidth) };
}

function canvasToBlob(canvas: HTMLCanvasElement, type: string, quality?: number): Promise<Blob> {
  return new Promise((resolve, reject) => {
    try {
      canvas.toBlob((blob) => (blob ? resolve(blob) : reject(new Error('toBlob trả về null'))), type, quality);
    } catch (error) {
      // canvas bị taint: toBlob ném SecurityError ngay lúc gọi
      reject(error instanceof DOMException && error.name === 'SecurityError' ? new TaintedCanvasError() : error);
    }
  });
}

export async function captureVideoFrame(
  video: HTMLVideoElement,
  { maxWidth = 960, type = 'image/jpeg', quality = 0.85 }: SnapshotOptions = {},
): Promise<Blob> {
  await waitForFrame(video);
  const { width, height } = fitSize(video.videoWidth, video.videoHeight, maxWidth);
  const canvas = document.createElement('canvas');
  canvas.width = width;
  canvas.height = height;
  canvas.getContext('2d')!.drawImage(video, 0, 0, width, height);
  return canvasToBlob(canvas, type, quality);
}

/**
 * Ảnh trên trang → data URL (Outlook dùng khi copy: ảnh đính kèm cần đăng nhập mới xem được,
 * đổi sang data URL thì dán vào app khác vẫn hiện). Trả về null nếu không làm được.
 */
export function imageToDataUrl(img: HTMLImageElement, type = 'image/png'): string | null {
  let width = img.naturalWidth;
  let height = img.naturalHeight;
  if (!(width > 0 && height > 0)) {
    // vd SVG không khai báo kích thước: dùng kích thước đang hiển thị
    width = img.width;
    height = img.height;
  }
  if (!(width > 0 && height > 0)) return null;
  const canvas = document.createElement('canvas');
  canvas.width = width;
  canvas.height = height;
  // truyền width/height: drawImage(img, 0, 0) vẽ theo kích thước gốc, sai khi đang dùng kích thước hiển thị
  canvas.getContext('2d')!.drawImage(img, 0, 0, width, height);
  try {
    return canvas.toDataURL(type);
  } catch {
    return null; // canvas bị taint
  }
}

/** data URL → Blob. Có sẵn `fetch(dataUrl).then(r => r.blob())`; bản vòng lặp này chạy cả ở nơi chặn fetch data:. */
export function dataUrlToBlob(dataUrl: string): Blob {
  const [header, base64] = dataUrl.split(',');
  const mime = header.slice(header.indexOf(':') + 1, header.indexOf(';'));
  const binary = atob(base64);
  const bytes = new Uint8Array(binary.length);
  for (let i = 0; i < binary.length; i++) bytes[i] = binary.charCodeAt(i);
  return new Blob([bytes], { type: mime });
}

/** Canvas đã bị taint chưa: thử đọc 1 pixel. */
export function isTainted(canvas: HTMLCanvasElement) {
  try {
    canvas.getContext('2d')!.getImageData(0, 0, 1, 1);
    return false;
  } catch {
    return true;
  }
}

#Đi qua code

• waitForFrame trả về ngay nếu video đã có frame, không thì đợi loadeddata (frame đầu tiên đã sẵn sàng) hoặc error. Cả hai listener đều được gỡ khi một trong hai xảy ra.
• fitSize giữ tỉ lệ của video và chỉ thu nhỏ: video 480×360 cho ảnh 480×360, video 1920×1080 với maxWidth: 960 cho 960×540.
• canvasToBlob bọc toBlob thành promise. toBlob ném SecurityError đồng bộ ngay lúc gọi nếu canvas bị taint, nên phải bọc try/catch bên trong executor rồi đổi thành TaintedCanvasError có thông điệp chỉ cách sửa. Callback nhận null khi mã hoá thất bại (vd canvas kích thước 0).
• imageToDataUrl giữ cách lấy kích thước của Outlook nhưng truyền kích thước cho drawImage, và chỉ bọc try/catch quanh bước đọc ra (bước duy nhất có thể ném vì taint).
• dataUrlToBlob giữ lại cho chỗ nào lỡ có data URL (từ clipboard, từ API cũ). Trong trình duyệt hiện đại, await (await fetch(dataUrl)).blob() gọn hơn; trừ khi CSP chặn connect-src data:.

Khác bản gốc: giữ tỉ lệ thay vì cố định 960×540, dùng toBlob, đợi frame, báo lỗi taint rõ ràng. Phần upload không viết lại; khi viết, nhớ gửi Content-Type khớp với blob.type và có nhánh reject.

#Tại sao không làm cách khác?

Để server chụp từ file video? Server phải giải mã video (ffmpeg) và biết chính xác thời điểm người dùng đang xem. Phía client đã có sẵn frame đang hiển thị, chụp gần như miễn phí.

ImageCapture.grabFrame()? API này lấy frame từ một MediaStreamTrack (camera, màn hình), không dùng cho <video> phát file thường, và chưa có trên mọi trình duyệt.

createImageBitmap(video) + OffscreenCanvas? Hợp khi muốn xử lý trong Web Worker: createImageBitmap cắt frame ở main thread, chuyển ImageBitmap sang worker, vẽ lên OffscreenCanvas rồi convertToBlob(). Quy tắc taint vẫn y hệt.

#Edge case và cạm bẫy

• Video DRM (Encrypted Media Extensions): frame được giải mã ngoài tầm JavaScript, vẽ lên canvas thường ra màu đen hoặc ném lỗi. Không có cách hợp lệ nào vượt qua.
• Cache của ảnh không CORS: đã tải một ảnh không có crossOrigin, sau đó tải lại cùng URL với crossOrigin thì có thể nhận lại bản cache không có header CORS và lỗi. Demo thêm query khác nhau cho hai lần tải để tránh.
• crossOrigin phải đặt trước src. Đặt sau thì request đầu tiên đã đi ở chế độ không CORS.
• Màn hình mật độ cao: ảnh chụp có kích thước theo videoWidth, không theo kích thước hiển thị. Muốn ảnh nhỏ cho thumbnail thì giảm maxWidth.
• Video dọc trên điện thoại: videoWidth < videoHeight là bình thường, fitSize vẫn đúng; đừng giả định chiều ngang luôn lớn hơn.
• Chất lượng JPEG: 0.85 thường đủ cho thumbnail. Ảnh có chữ (slide bài giảng) dùng PNG hoặc WebP sẽ nét hơn.

#Dùng trong dự án

const video = document.querySelector('video')!; // nhớ crossOrigin="anonymous" nếu video ở CDN
try {
  const blob = await captureVideoFrame(video, { maxWidth: 640, type: 'image/webp', quality: 0.8 });
  await fetch(uploadUrl, { method: 'PUT', body: blob, headers: { 'Content-Type': blob.type } });
} catch (error) {
  if (error instanceof TaintedCanvasError) showToast('Video này không cho phép chụp ảnh');
  else throw error;
}

// @vitest-environment node
import { describe, expect, it } from 'vitest';
import { dataUrlToBlob, fitSize } from './videoSnapshot';

describe('fitSize', () => {
  it('giữ tỉ lệ 4:3 khi giới hạn chiều rộng', () => {
    expect(fitSize(1440, 1080, 960)).toEqual({ width: 960, height: 720 });
  });
  it('không phóng to video nhỏ hơn giới hạn', () => {
    expect(fitSize(640, 360, 960)).toEqual({ width: 640, height: 360 });
  });
});

describe('dataUrlToBlob', () => {
  it('đọc đúng mime và byte', async () => {
    const blob = dataUrlToBlob('');
    expect(blob.type).toBe('image/jpeg');
    expect(Array.from(new Uint8Array(await blob.arrayBuffer()))).toEqual([0xff, 0xd8, 0xff, 0xe0]);
  });
});

#So với thư viện và chuẩn web

• canvas.toBlob và crossOrigin có trên mọi trình duyệt chính từ lâu. requestVideoFrameCallback thì chưa đồng đều, xem caniuse (tính tới 10/2026).
• Thư viện như html2canvas "chụp" cả một vùng DOM bằng cách vẽ lại từng phần tử, và cũng vướng đúng quy tắc taint với ảnh khác origin.
• Liên quan trong series: magic number để nhận đúng loại file trước khi upload, upload file lớn theo chunk, clipboard.

Bài này thuộc series Học từ mã nguồn các web lớn (65 bài, đọc theo thứ tự).

Code + demo: examples/web-patterns · Mở trên StackBlitz